Wat zijn kernwaarden?

In Agile, Basics by PeterLeave a Comment

Leestijd: 5 min.

Kernwaarden zijn diep verankerde persoonlijke overtuigingen die jouw beeld en je oordeel filteren over jezelf en over anderen.

Kernwaarden worden ook gebruikt door organisaties of teams. Dan zijn het eigenschappen of drijfveren die laten zien waar het bedrijf of team voor staat.

In dit artikel: kernwaarden van personen, organisaties en teams.

Persoonlijke kernwaarden

In veel artikelen op het web volgt nu een lange lijst van mogelijke waarden die gekozen kunnen worden als kernwaarden. Kernwaarden komen m.i. recht uit het hart, derhalve zie je in onderstaande woordwolk veel waarden. Welke van onderstaande waarden horen bij je?

kernwaarden
Wat zijn jouw kernwaarden?

Er zijn lijsten op internet te vinden met over de 300 waarden. In mijn optiek is het echter voldoende om in een beperkter overzicht te zien welke waarden bij jou passen. Je weet immers vaak zelf wat je waarden zijn, maar kom je niet altijd op het juiste woord.

Waarom kernwaarden i.p.v. waarden?

De waarden die je het belangrijkste vindt in het leven zijn kernwaarden. Dit is van belang omdat er heel veel waarden zijn, maar de door jou gehanteerde kernwaarden staan voor de kern van jouw identiteit.

Door deze kernwaarden stel jij (onbewust) prioriteiten, kernwaarden bepalen wat en hoe je iets doet, welke relaties je hebt en zelfs wie je bent. De kernwaarden die je hebt of kiest staan dus eigenlijk voor hoe je in het leven staat en bepalen mede hoe je leven gaat verlopen.

Kernwaarden verklaren waarom je dingen doet. De kwaliteiten die je hebt tonen waarin je goed bent en hoe je dingen doet.

Probleem met persoonlijke kernwaarden?

Er zijn 2 hoofdoorzaken waardoor er problemen kunnen ontstaan door jouw persoonlijke kernwaarden: afstand en onwetendheid.

Afstand

Staan jouw kernwaarden ver af van de personen om je heen? Sluiten jouw eigen kernwaarden niet aan bij jouw omgeving?

Dit ‘probleem’ lost zich in de praktijk vaak op door op zoek te gaan naar gelijkgestemden. Als jouw kernwaarden niet matchen met de organisatie waar je werkt, ga je toch op zoek naar een organisatie die wel bij je past?

Helaas kan ‘afstand’ ook tot ongewenste sociale situaties leiden. Wanneer jouw omgeving niet aansluit bij jouw kernwaarden, zou dat bijvoorbeeld kunnen leiden tot stress of geen aansluiting etc.

Je weet niet wat je waarden zijn.

Dit is een situatie die aangepakt dient te worden, want als je niet weet wat je waarden zijn weet je ook niet wat je echt wilt veranderen. Het is dan vaak lastig om je standpunt te bepalen, stress te vermijden of om te gaan met vervelende situaties.

Zodra je jouw kernwaarden weet, zie je beter wat er niet lekker loopt tussen jou en je omgeving! Daar kan je dan ook nog beter op handelen, omdat je weet wat jezelf wilt. Kortom, waar sta jij voor? Bepaal je kernwaarden!

Oefening voor het bepalen van persoonlijke kernwaarden.

De makkelijkste manier om je eigen kernwaarden te bepalen is jouw waarden op post-its te schrijven en ze daarna op volgorde van belangrijkheid te plaatsen. Andere methoden, zoals bijvoorbeeld het DISC-model, geven natuurlijk ook heel veel inzicht in wat jouw kernwaarden zijn.

Kernwaarden in een team

Vrijwel alle teamleden zullen al persoonlijke kernwaarden hebben, het is interessant om te weten welke dat zijn. Wat is nu echt belangrijk voor de teamleden? Laat het team in gesprek gaan met elkaar om met elkaar erachter te komen.

Belangrijk is dat voor een goed functionerend team er gezamenlijke (kern)waarden worden afgesproken. Het doel is dat men elkaar beter begrijpt, door echt contact te maken kunnen teamleden elkaar versterken.

Als het team eenmaal waarden heeft, is het voor de teamleden gemakkelijker om een beeld te krijgen van wat er van je verwacht wordt. De onderlinge communicatie zal dan opener en eerlijker zijn.

Vanzelfsprekend kan je terugvallen op de Scrum Values, maar wellicht zijn er voor de komende iteratie(s) specifieke kernwaarden door het team gewenst.

De kernwaarden van een team zijn een richtlijn voor toekomstig gedrag. Als het team kernwaarden duidelijk gedefinieerd heeft, zal het in bijna alle situaties helpen om te reflecteren en het gewenste gedrag te tonen.

Hoe kom je nu aan kernwaarden voor een team?

Er zijn vijf proces stappen om waarden te bepalen:

  • Wat maakt ons gelukkig en tevreden?
  • Wat maakt ons trots?
  • Welke waarden kiezen wij?
  • Kunnen wij onze waarden prioriteren?
  • Check het resultaat! Voelen we ons er goed bij?

Als tijdens de check blijkt dat het voor teamleden niet ‘goed aanvoelt’ dan ga je terug naar een eerdere processtap. Om het je makkelijk te maken heb ik een oefening beschreven.

Oefening voor team

Een leuke oefening voor kernwaarden van een team is het team te vragen met een top 3 te komen.

Ze kunnen dan starten met de persoonlijk belangrijkste 5 kernwaarden op post-its schrijven. Laat ze dan de belangrijkste 5 kernwaarden voor het team opschrijven.

Vergelijk de persoonlijke kernwaarden van de teamleden met de kernwaarden van het team, waar komen ze wel of niet overeen? Zijn er gedeelde waarden, dan kunnen deze wellicht samengevoegd worden.

Laat daarna het team een top 3 bepalen voor het team voor een bepaalde periode. Het team kan gezamenlijk de post-its op volgorde van belangrijkheid plaatsen bijvoorbeeld door te dot-voten, teamgesprek of een andere prioritering.

Als de waarden gekozen zijn doe je nog een check of iedereen achter deze waarden staan. Daarna staan deze kernwaarden voor een bepaalde periode centraal.

Vanzelfsprekend zullen deze waarden vaak een verbinding hebben met de kernwaarden van de organisatie. Het hoeven echter niet dezelfde waarden te zijn! Het zijn immers de specifieke waarden van het team, voor een bepaalde periode.

Kernwaarden in een organisatie

Elke organisatie doet er goed aan om te laten zien waar de organisatie voor staat. Door het hanteren van kernwaarden zegt een organisatie wat de belangrijkste waarden zijn binnen een bedrijf. Het zijn dus eigenschappen of drijfveren die laten zien waar het bedrijf voor staat. Een organisatie hanteert vaak 3 tot 5 kernwaarden die de bedrijfscultuur in één keer duidelijk maken.

Denk niet te licht over deze kernwaarden. Deze worden namelijk niet alleen gezien door het personeel. Het toont de wereld waar de organisatie naar streeft. Velen zien de kernwaarden als een ethisch kompas van de organisatie, van wat ze als organisatie nastreven. Daarmee toont de organisatie zijn identiteit. Bijvoorbeeld: Just do it!

Vaak zie je dat organisaties twee typen kernwaarden hanteren: specifieke en algemene kernwaarden. Algemene kernwaarden richten zich op verantwoordelijkheden richting maatschappij, stakeholders en werknemers. Specifieke kernwaarden zijn gericht op de wijze van  handelen van de organisatie: integriteit, kennisdeling etc.

Vaak worden kernwaarden meegenomen in de purpose, zie het artikel: het start met waarom.

Samenhang kernwaarden

Goede kernwaarden van een organisatie geven de cultuur van het bedrijf weer. Het beschrijft de mentaliteit en de intrinsieke waarden van de medewerkers. Maar met het kiezen van waarden ben je er niet, deze waarden moeten op een goede manier verwoord worden. Bij voorkeur door een sterke of originele slogan: ‘Just do it’.

Dat is echter nog niet zo gemakkelijk, veel organisatie zullen kernwaarden omschrijven als Wij zijn.. of Wij hebben.. Minder fancy als ‘Just do it’, maar evengoed effectief.

Door deze kernwaarden zullen (nieuwe) medewerkers zich aangesproken voelen door de cultuur van het bedrijf. In gesprekken en andere communicatie met medewerkers worden deze waarden herhaaldelijk besproken. Medewerkers gaan deze kernwaarden naleven in houding en gedrag, want ze kunnen een betere bijdrage leveren aan iets belangrijks.

Samenvatting

Kernwaarden zijn diep verankerde overtuigingen. Kernwaarden zijn bij uitstek geschikt om mensen te verbinden. Bij gedeelde kernwaarden voelt men zich simpelweg prettiger.

Personen, teams en organisatie krijgen door gedeelde eigenschappen en drijfveren een betere band. Een sterkere onderlinge band maakt dat de organisatie sneller en beter zal reageren op verandering.

Als de waarden van een organisatie, teams en jouw persoonlijke kernwaarden bij elkaar aansluiten zit je dus op de juiste plek!

Leave a Comment